Người con vĩ đại của đất nước Nam Phi qua đời ở tuổi 95. - Ảnh: AFP/TTXVN

Tổng thống Zuma nói: "Ông ấy đã yên nghỉ nơi vĩnh hằng. Dân tộc chúng ta đã mất đi một người con vĩ đại". Tổng thống Zuma cho biết ông Nelson Mandela đã qua đời vào 20h50 phút tối 5/12 theo giờ địa phương. Nguyên thủ quốc gia Nam Phi nêu rõ đất nước ông và cộng đồng quốc tế đã mất đi một người con vĩ đại.

Theo kế hoạch, lễ tang cựu Tổng thống Nelson Mandela sẽ được cử hành theo nghi thức cấp nhà nước. Toàn nước Nam phi bắt đầu treo cờ rủ từ ngày thứ sáu, 6/12 để tưởng nhớ "Người Cha của dân tộc" Nelson Madela.

Ngày 5/12, ngay sau khi được tin cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua đời, dư luận quốc tế đã bày tỏ thương tiếc về sự ra đi của biểu tượng đã là huyền thoại trong cuộc chiến chống chủ nghĩa thực dân và phân biệt chủng tộc trên toàn thế giới. Tổng thống Mỹ Barack Obama ca ngợi "phẩm giá và tính kiên cường" của ông Nelson Madela, người mà ông đánh giá đã "hy sinh cả tự do của mình để giành lại tự do cho người khác". Tổng thống Obama tuyên bố: "Hôm nay, ông ấy đã đi xa và chúng ta mất đi một trong những người có ảnh hưởng nhất, can đảm và tốt đẹp nhất. Ông không còn ở bên chúng ta nữa mà đã trở thành người thiên cổ". Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon khẳng định: "Nhiều người trên thế giới đã chịu ảnh hưởng của cuộc đấu tranh vì nhân phẩm, sự công bằng và tự do cho người khác của ông". Thủ tướng Anh David Cameron bày tỏ: "Một nguồn sáng vĩ đại đã tắt... Nelson Mandela là Anh hùng của thời đại chúng ta. Tôi đã yêu cầu treo cờ rủ tại số 10 (phố Downing - Dinh Thủ tướng Anh)".

Tại phiên họp khai mạc chiều 5/12, toàn thể đại diện của 15 nước thuộc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã dành một phút mặc niệm ông Mandela. Cùng ngày, lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) cũng bày tỏ sự tiếc thương đối với sự ra đi của cựu Tổng thống Mandela. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy ca ngợi ông Mandela là "một trong những biểu tượng chính trị vĩ đại nhất thời đại". Ông Jose Manuel Barroso, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, nói rằng ông Mandela đã "thay đổi cả một tiến trình lịch sử vì nhân dân, đất nước Nam Phi, lục địa châu Phi và cả thế giới". Trong một tuyên bố chung, các ông Rompuy và Barroso nhận định Nelson Mandela là biểu tượng của cuộc chiến chống phân biệt chủng tộc và bạo lực, là hình ảnh cho lòng vị tha cao cả. Ông đại diện cho công lý, tự do và tôn trọng quyền con người. Chủ tịch Quốc hội châu Âu Martin Schulz nhận định: "Hôm nay, Nam Phi mất đi một vị cha dân tộc, thế giới mất đi một anh hùng. Ông Mandela là một chiến sĩ, một nhà lãnh đạo, nguồn cảm hứng về lý tưởng cho mọi người ở châu Phi, châu Âu và toàn thế giới".

Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Christine Lagarde cũng gửi lời chia buồn tới gia đình cựu Tổng thống Mandela và nhân dân Nam Phi. Tổng giám đốc IMF ca ngợi ông Mandela là nhà lãnh đạo xuất chúng và có tầm nhìn xa trông rộng, con người đã cống hiến cả cuộc đời vì lợi ích của người dân và đất nước Nam Phi. Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Jim Yong Kim cũng chuyển lời chia buồn sâu sắc tới bà quả phụ Graca Machel cùng gia đình ông Mandela và nhân dân Nam Phi.

Phóng viên TTXVN tại Sydney cho biết tối 5/12, sau khi được tin cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua đời, Thủ tướng Úc Tony Abbott đã ca ngợi ông Nelson Mandela là một trong những nhân vật vĩ đại nhất của châu Phi cũng như của thế kỷ 20. Phát biểu trên đài Fairfax , Thủ tướng Tony Abbott nhấn mạnh: "Ông là người khai sinh một Nam Phi hiện đại".

Tại Paris, Tổng thống Pháp Francois Hollande nhận định di sản mà ông Nelson Mandela để lại sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho công cuộc tìm kiếm tự do trên toàn thế giới.  Trong một tuyên bố, ông Hollande ca ngợi nhà lãnh đạo Nam Phi là "chiến sĩ đấu tranh chống chủ nghĩa Apartheid không mệt mỏi" với lòng dũng cảm, sự kiên nhẫn và nhân cách đáng ngưỡng mộ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 6/12 cũng ra thông cáo báo chí gửi lời chia buồn tới nhân dân Nam Phi. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói rằng cựu Tổng thống Mandela là "người bạn cũ của nhân dân Trung Quốc", người đã có những đóng góp lịch sử trong việc thiết lập quan hệ giữa Trung Quốc và Nam Phi. Chính phủ và nhân dân Trung Quốc bày tỏ sự tiếc thương và chia buồn sâu sắc tới gia đình cố Tổng thống Mandela và nhân dân Nam Phi.

Tại thủ đô Brasilia, Tổng thống Brazil Dilma Rousseff đã ca ngợi Nelson Mandela là biểu tượng chiến đầu vì hòa bình và công lý, là nhân cách vĩ đại nhất của thế kỷ 20.

Rolihlahla Mandela sinh ngày 18/7/1918. Nelson Mandela là một trong số những nhân vật nổi tiếng chống lại nạn phân biệt chủng tộc ở Nam Phi và trên toàn thế giới. Ông được xem là biểu tượng văn hóa của sự tự do và công bằng. Ngày 11/11/2009, Liên Hợp Quốc đã vinh danh cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela với quyết định lấy ngày 18/7, ngày sinh của ông- là "Ngày Quốc tế Nelson Mandela".

H.NGUYỄN (tổng hợp từ TTXVN, Vietnam+ )